Dil modellərinin cavabında görünmək
«Bu şəhərdə yaxşı ortoped kimdir» sualı artıq yalnız axtarış sisteminə verilmir. Cavabı ChatGPT, Perplexity və axtarış sistemlərinin süni intellekt cavabları da yazır. Həmin cavabda adı çəkilməyən həkim o pasiyenti görmür və itkinin baş verdiyini də bilmir.
Niyə bu, gözləməyə dəyməyən işdir
İtirilmiş müraciət heç bir hesabatda görünmür. Reklam hesabında ən azı «göstərilmədi» sətri olur, dil modelinin cavabında belə sətir yoxdur.
Pasiyent modeldən aldığı bir neçə adı yazır və onlardan birini seçir. Siyahıda olmamaq rəqabətə heç girməmək deməkdir.
Modelin cavabı haradan gəlir
Sadələşdirilmiş şəkildə üç mənbə var.
- Modelin öyrədilmə məlumatı: köhnə və geniş. Ora düşmək birbaşa idarə olunmur.
- Canlı veb axtarışı: model sual gələndə indi mövcud olan səhifələri oxuyur. Ən çox təsir edə bildiyimiz hissə budur.
- Modelin istinad etdiyi üçüncü tərəf mənbələr: kataloqlar, xəbər saytları, forumlar və xəritə profilləri.
Praktiki nəticə
Modelin oxuya biləcəyi aydın mətniniz yoxdursa, model sizi cavabında çəkə bilmir. Uydurmaq onun işi deyil, ona görə sizi sadəcə buraxır.
Deməli iş iki hissəyə bölünür: modelin oxuya biləcəyi mətni yaratmaq və o mətnə texniki girişi açmaq.
Adınız niyə görünmür
- Saytınız yoxdur, yaxud saytda oxunan mətn yoxdur və hər şey şəkil içindədir.
- Məzmun sual formasında deyil. Model sualla işləyir, şüarla yox.
- Strukturlaşdırılmış məlumat yoxdur, ona görə kim olduğunuz maşın üçün aydın deyil.
- robots.txt AI robotlarını kəsir. Bu, çox vaxt qəsdən deyil, hazır şablonla gəlir.
- Adınız hər yerdə fərqli yazılır, ixtisas və şəhər bir yerdə göstərilmir.
- Xarici mənbələrdə iziniz yoxdur, yalnız öz saytınız var.
Biz nə edirik
- 1Ölçürük: eyni sual bir neçə modelə və bir neçə formada verilir, cavabda kimin adının çıxdığı və hansı mənbəyə istinad edildiyi yazılır.
- 2Mənbə xəritəsini çıxarırıq: cavabda görünən mənbələrdə sizin olub olmadığınıza baxılır.
- 3Texniki girişi açırıq: robots.txt, sitemap, səhifə sürəti və mobil görünüş.
- 4Məzmunu sual formasına salırıq: pasiyentin verdiyi sual ayrı başlıq olur, cavab birinci cümlədə gəlir.
- 5Strukturlaşdırılmış məlumat qururuq: kim, hansı ixtisas, hansı ünvan, hansı xidmət.
- 6Xarici izi düzəldirik: xəritə profili, kataloq və profil səhifələrində ad, ünvan və ixtisas eyni formada yazılır.
- 7Yenidən ölçürük: eyni suallar təkrarlanır, əvvəl və sonra yan-yana qoyulur.
Nə ölçülür
- Verilən suallarda adınızın cavabda görünüb görünmədiyi
- Adınızın hansı sual formasında çıxdığı
- Modelin hansı mənbəyə istinad etdiyi
- robots.txt-in AI robotlarına icazə verib vermədiyi
- Strukturlaşdırılmış məlumatın xətasız doğrulanması
- Səhifənin açılma vaxtı və mobil görünüşü
- Saytdan gələn müraciətin sayı və mənbəyi
Nə vəd etmirik
Modelin cavabına düşməyi zəmanətlə satmırıq. Cavabı model qurur və model dəyişir.
Cavab hər dəfə eyni gəlmir. Ona görə tək bir ekran görüntüsü nəticə sayılmır: ölçmə təkrarlanır və cavabların hamısı yazılır.
Rəqəm göstərəndə onun necə ölçüldüyünü də yazırıq. Ölçmə üsulu göstərilməyən rəqəm reklamdır.
Canlı test
Bu ölçməni komanda sizinlə əlaqə saxlayandan sonra sizin öz saytınız üzərində aparır, xidmətin bir hissəsi kimi. Söhbətdə isə xidməti izah edirik və əlaqə məlumatınızı alırıq.
Nəticə iki cür olur: ya adınız var, ya yoxdur. İkisi də faydalıdır, çünki hansı işin lazım olduğu ordan görünür.
Tez-tez verilən suallar
- ChatGPT mənə niyə tövsiyə etmir?
- Çox vaxt səbəb sadədir: model sizin haqqınızda oxuya biləcəyi mətn tapmır. Sayt yoxdursa, mətn şəkil içindədirsə və ya robots.txt robotu kəsirsə, model sizi görmür. Hansı səbəbin sizdə işlədiyi ölçmə ilə tapılır.
- Bu, SEO ilə eyni şeydir?
- Xeyr, amma eyni təməl üzərində qurulur. SEO səhifənin axtarış sırasındakı yeri ilə məşğuldur. Burada məqsəd odur ki, model cavab qurarkən sizi mənbə kimi götürsün. Texniki baza ortaqdır, məzmunun forması fərqlidir.
- Pul ödəyib modelin siyahısına düşmək olurmu?
- Xeyr. Cavabda görünmək üçün ödənişli yer satılmır. Belə yer satdığını deyən sizə başqa bir şey satır.
- Model hər dəfə fərqli cavab verir. Onda ölçmə nəyə yarayır?
- Doğrudur, cavab dəyişir. Ona görə tək cavaba baxmırıq. Eyni sual bir neçə dəfə və bir neçə formada verilir, nəticələr siyahı kimi yazılır. Dəyişkənliyin özü də ölçüdür: adınız cavabların neçəsində çıxır.
- Saytım yoxdur, yalnız sosial şəbəkədən işləyirəm. Mümkündürmü?
- Bu halda birinci addım oxunan bir ünvan qurmaqdır. Bağlı platformanın içini modellər çox vaxt oxuya bilmir, ona görə orada nə qədər yazsanız da model üçün görünməz qalırsınız.
- Nə qədər vaxta nəticə görünür?
- Texniki hissə yoxlanan kimi görünür. Modelin cavabındakı dəyişiklik daha gec olur, çünki model mənbələri öz vaxtında yeniləyir. Ona görə ölçmə bir dəfə deyil, dövrü aparılır və hər dəfə tarixlə yazılır.
- Rəqibim artıq orada görünür. Gec deyilmi?
- Xeyr. Modelin cavabı sabit siyahı deyil, hər sualda yenidən qurulur. Rəqibin görünməsi onun mənbəyinin oxunan olduğunu göstərir, yerin bağlandığını yox.
- Hansı modellərə baxırsınız?
- Pasiyentin ən çox işlətdiyi cavab mənbələrinə. Siyahı sabit deyil, çünki bazar dəyişir. Ölçmədə hansı modelin və hansı sualın işlədildiyi hesabatda açıq yazılır.